Avustralya'da bir ömür böyle geçti...

[sir.altan]

..australyada emeklilik...
..yukarlarda bahsetmistim zannediyorum....australyada 65 yasindan emekli olan kimse gocmen kokenli ise kendi ana vataninda yasiyabilir,forum doldurur,parasinini gonderilebilecegi bir banka hesabi gosterir,evvelden cek gonderiliyorldu simdi hala varmi bilemem....ilk 26 haftada normal emekli parasi odenir..ondan sonra bazi kesintiler olabilir,emekli olan yabanci kokenli kisinin 10 yil australyada yasamis olmasi lazimdir...eger 35 yil australyada yasamis ise hic problem yoktur.evli cift icin yillik 35,079$ ayrica o ulkede yilda 8000$ kazanma hakki vardir...
....yurt disina gidecek emekli diyelimki australyada 20 yil yasamis,35 yilin %20 si hesaplanip ona gore emekli ayligi gonderilir......bazi devletlerle sosyal anlasmalar vardir,ulkesine giden kisi orda saglik hizmetlerinden faydalanabilir.benim birader austria da 5 yil kalmisti,yasi 65 olunca ordan mektup geldi forum doldurdu ve austria hukumeti ayda 150 dolar kadar emekli parasi gonderiyor,bu para burdaki aldigi maasa tesir etmiyor.bu anda asset deriz,evimizden baska olan paramiz esyamiz 400bin dolara cikarilmis yani 100 binlik arabamiz olabilir mucevherlerimiz olabilir hisse senetlerimiz olabilir,bunlar 400 bini bulmadikca emekli maasina zarar gelmez.iki kisi iki haftada 300 dolarda kazanabilirler.

..superannuation,adeta emekli ikramiyesi gibidir,is yeri supere oder calisan kendine gore oder,bu paralar devletin guvenli kurumlarinca isletirler,ekonominin iyi oldugu zamanlarda islenen para iyi faiz veya gelir getirir ve yatirilan para devamli artar....kendim 10 yil resmi isde calistim is yeri ve kendim super odedim,2006 yilinda isimi biraktim,bir muddet sonra superden mektup geldi, ee siz odemiyorsunuz ne yapacagiz dediler, bende param sizde kalsin faizde istemiyorum isletilmesinide istemiyorum,dedim okay dediler 52,000 $ vardi 2008 yilinda ekonomik kriz oldu,yillik statement gonderirler aha baktim benim para 45.000 OLMUS, 7 Bin kaybim oldu buyuk paralari olanlar buyuk kaybettiler
..58 yasina girince super parayi cekip kullanma haklari vardir,ya da super devam eder, emekli olduktan sonrada devam ettirebilinir.ben parami superden alip bankaya koydum cok az faiz veriyor ama saglam ellerde,bu anda faiz oranlari cok dusuk oldugu icin alti aylik faizle 4 litre zeytinyagi bile alamam...sosyal servisin adi CENTRELINK dir butun islemler bu kurmdan yurutulur, ev sattik baska ev aldim emekli icin buraya bildirmeye mecburuzdur, araba degistirdik yine bildirecegiz,1000 dolarlik bir degisiklik olursa bildir diyor..bir cok devletlerde emeklilik primi odiyerek emekli olunur,burda emeklilik primi olmadigi icin emekli maasi tamamen devletin kesesinden cikiyor o yuzdende emekli maasi odedikleri kisileri kontrol altinda tutuyorlar.
....issizlik ve hastalik odenekleride bu kurumdan yapilir.is arayanlar once buraya muracaat ederler,issizlik haftaligina baglanirlar, centrelink issizleri ozel firmalara devreder,bu firmalar once is aramasini ogretirler,sonra haftada 3 gun buraya geleceksin ve beraberce is arayacagiz derler,olmaz gelemem dersen issizlik maasi kesilir.ozel is aratma firmalari gercekten is aratirlar, internetten gazetelerden sari sahifelerden is aranir,is arayan sahsilarin durumlarini centrelink e bildirirler.emekli kislere gri renkli pension karti verilir her iki yilda dogum tarihinde yenilenir,bazi uzman doktorlara gidince emekli karti sorulur,ilk defa bir eczaneden ilac aliniyorsa emekli karti sorulur,emekli karti olunca ilaclarin fiati duser....
....bazi supercare diye ozel firmalar vardir,parani bana ver sana her hafta maas verecegim derler,ama ne kadar garantilidirler allah bilir.bazi firmalar turer dunyanin her yerinde vardir,biz iyi isletmeciyiz investment denir,, bakin bankalar %1 faiz veriyor ama biz size %10 faiz verecegiz derler, efendim bizde super beyinler var para isletmesini cok iyi biliyor gibi reklamlari vardir,inanan cok olur tum paralarini yatirirlar, sonunda sirket ya iflas eder yada sirket yoneticisi sirra kadem basip ortadan kaybolur.....paranin bankada durmasi daha emniyetlidir derim.

bir australya dolari 6 liranin ustunde,kari koca turkiyeye tasinsak, senelik 35,000 aud 210,00 tl. eder,valla kral maasi olur.

[newman]

@sir-altan, içinde söyledi: Avustralya hakkinda bilgiler ve deneyimler

..australyada emeklilik...
..yukarlarda bahsetmistim zannediyorum....australyada 65 yasindan emekli olan kimse gocmen kokenli ise kendi ana vataninda yasiyabilir,forum doldurur,parasinini gonderilebilecegi bir banka hesabi gosterir,evvelden cek gonderiliyorldu simdi hala varmi bilemem....ilk 26 haftada normal emekli parasi odenir..ondan sonra bazi kesintiler olabilir,emekli olan yabanci kokenli kisinin 10 yil australyada yasamis olmasi lazimdir...eger 35 yil australyada yasamis ise hic problem yoktur.evli cift icin yillik 35,079$ ayrica o ulkede yilda 8000$ kazanma hakki vardir...
....yurt disina gidecek emekli diyelimki australyada 20 yil yasamis,35 yilin %20 si hesaplanip ona gore emekli ayligi gonderilir......

@sir-Altan, cok tesekkurler detayli yaziniz icin. Peki, yabanci ulkede yasayan kisi Avustralya vatandasi ise yine de bu turden hesaplamalar ve kesintiler yapiliyor mu?

Birde, superannuation hesabinizda biriken parayi cekmek icin ulasilmasi gereken yas (preservation age) sanirim dogum yiliniza gore degisiklik gosteriyor. Herkes icin 58 degil sanirim. Ornegin, AMP sayfasinda, 1960 oncesi doganlar icin 55 iken, 1964 ve daha yukari dogumlular icin 60 deniyor.

[sir.altan]

@newman, içinde söyledi: Avustralya hakkinda bilgiler ve deneyimler

@sir-altan, içinde söyledi: Avustralya hakkinda bilgiler ve deneyimler

..australyada emeklilik...
..yukarlarda bahsetmistim zannediyorum....australyada 65 yasindan emekli olan kimse gocmen kokenli ise kendi ana vataninda yasiyabilir,forum doldurur,parasinini gonderilebilecegi bir banka hesabi gosterir,evvelden cek gonderiliyorldu simdi hala varmi bilemem....ilk 26 haftada normal emekli parasi odenir..ondan sonra bazi kesintiler olabilir,emekli olan yabanci kokenli kisinin 10 yil australyada yasamis olmasi lazimdir...eger 35 yil australyada yasamis ise hic problem yoktur.evli cift icin yillik 35,079$ ayrica o ulkede yilda 8000$ kazanma hakki vardir...
....yurt disina gidecek emekli diyelimki australyada 20 yil yasamis,35 yilin %20 si hesaplanip ona gore emekli ayligi gonderilir......

@sir-Altan, cok tesekkurler detayli yaziniz icin. Peki, yabanci ulkede yasayan kisi Avustralya vatandasi ise yine de bu turden hesaplamalar ve kesintiler yapiliyor mu?

Birde, superannuation hesabinizda biriken parayi cekmek icin ulasilmasi gereken yas (preservation age) sanirim dogum yiliniza gore degisiklik gosteriyor. Herkes icin 58 degil sanirim. Ornegin, AMP sayfasinda, 1960 oncesi doganlar icin 55 iken, 1964 ve daha yukari dogumlular icin 60 deniyor.

.australya pasaportu tasiyan herkes australya vatandasidir,40 yasinda australyaya gelip vatandas olan icin kesintiler olur,ama dogma buyume australyali olan icin, kesinti yapilmaz,tabiki bu dogma buyume australya vatandasi 65 yasindan evvel emekli olamaz,malulen emekli olupta ben ispanyada yasiyacagim derse,muayenelerden gecer puan hesabidir,gelecek 5 yil icinde calisma olanagi varmi diye dusunulur..AMP nin ozel sirket oldugunu zannediyorum,pek guvenilir oldunu zannetmiyorum...isyerleri super paralarini devletten akkreditli guvenilir sirketlere gonderirler.

[sir.altan]

...australyada dunyanin her yerinde oldugu gibi avukatlik ucretleri yuksektir,saati 250-300 dolardan baslar.
...belediyeler olan muhitlerde adliye binalarida vardir,daha teskilatli bolgelerde buyuk mahkemeler olur.avukatlik bir isimiz oldu, avukat on calismasini yapar dosya hazirlar,yani is mahkemelik....avukatlar vardir, hukuku cok iyi derece ile bitirmislerdir,agizlari iyi laf yapar,uyanikdirlar,bunlar barister olurlar, her avukatin calistigi bir barister vardir,mahkemede hakimin karsisinda baristerler savasirlar, avukatlarda yanlarinda durup yardimci olurlar, sucluyu mudafa edende baristerdir,savcilik makami gorevi gibi sucluyu itham edende baristerdir,sahitlere sualler soranlarda baristerlerdirler.baristerlerin saat ucretleride cok yuksekdir...
.....islenen suclara gore davalar degisik adliyelere gonderilir.....australyada juri sistemi vardir,olayli davalarda 12 kisilik juri heyeti secilir,australya vatandasi olmasi lazimdir,bazen juri otobuse bindirilip suc mahalline goturulur,,,,,juri devamli dinler ve durusmalar bitince juri bir odaya cekilip karar verir,suclu veya sucsuz gibi.

. 12 kisilik juri icin belki 30 -40 kisi cagirilir, davanin ne kadar uzun surecegi tahminen anlatilir, bazi davalar vardir bir iki gunde sonuclanir bazi davalar bir kac hafta veya daha uzun surebilir.juri uyelerine belli bir miktar para odenir, bir kisi juriye secildiyse is yeri ona izin vermeye mecburdur.juriye secilecek kisilerin ismi bir kutuya atilir tombala ceker gibi cekilir bu arada her iki tarafin avukati secilen juri uyesine bakar hoslarina gitmediyse hayir bu insani istemiyorum diyebilir.
..kendimde bir kac sefer juriye cagrildim ama, durusmaya katilmadim her seferinde bir seyler oldu, hakim gelmedi , dava baska mahkemeye gonderildi,ismim cekilmedi.

[sir.altan]

.......biraz daha emeklilikden konusalim.australyali vatandas esinden ayrilmis veya esi vefat etmis diyelim,sonra kendinden 10 yas kucuk bir hanimla evlenmis,adam 65 oldu ama hanim 55 yasinda ve iyi bir isde calisip haftada 1000 dolar kazaniyor,kocasina emekli maasi bagliyacaklarini zannetmiyorum.....yine eslerinden ayrilmis veya esi vefat etmis yasli erkekler vardir,kimileri flipino veya taylanddan genc kadinlarla evlenirler....
..genc filipino kadin benim memleketim daha ucuz orda r daha rahat yasariz hadi oraya gocelim derse,kadinin yasi dolmamissa ve calismak icin bir ozuru yoksa,ve adam yasdan emekli olmussa sadece tek kisilik maas alir....bazi durumlarda yasli kocanin bakima ihtiyaci varsa doktordan disability raporu alinir doktor evet bu sahsin bakiciya ihtiyaci var der,o sartlarda genc hanimda bakici olarak emekli olabilir.

[sir.altan]

australyada polis.
...her eyaletin kendi polisi vardir,her turlu gorevi yaparlar,ana hukumete ait federal polis vardir,biraz amerikanin FBI a benzerler ama FBI kadar yetkileri yoktur,sivil giyinirler eyalet polisine haber verip gizli calisma operasyon yapabilirler,uyusturuci ceteleriyle filan ugrasirlar,hava alanlari federal hukumete ait oldugu icin guvenlikleri federal polis tarafindan saglanir...
ASIO diye teskilat vardir buda Amerikanin CIA si gibidir. casusluk, terroru onlemek filan gibi islere bakarlar. ASIC diye teskilat vardir buda ticari suclara bakan bir kurulustur.

[MySea]

ABD de federal polislerin farkli kurumlari vardir. En bilinenleri FBI, CBP, ATF ve Secret Service.

Yerel polisler ise state troopers, sherrif's office, county police ve ayrica her sehir/kasabanin kendi polis teskilatlari.

[sir.altan]

Australyada televizyon..
...australyaya geldigimden beri normal 5 tane tv kanali vardir2-7-9-10 kanallar daha sonra sbs diye gocmen kanali eklendi....30 yil kadar evvel tr-int vardi uydu uzerinden free yayin yapmaya basladi bizde turk kanali seyretmeye basladik,tabi hemen canaklar koydurduk,yaninda baska devletlerin free kanallari vardi...15 yil kadar once analog tv den digital tv ye donustuk,bu arada normal kanallar kendilerine bir kac ilave kanal eklediler.normal kanallar genellikle yavan kanallar oluyor,30 yillik eski filmi gosterirler.simdi biraz biraz duzeldiler ama doyurucu degiller.1990 larda parali kanallar cikti,yolda hat varsa kablolu oluyordu, kablolu olmiyan yerlerde canak ile yayin yapiliyordu,,bir zamanlar ayda 60 dolar filan parali kanallara oduyordum...
.....simdi foxtel diye parali kanal var normal telefon hattindan gonderiyorlar 100 un uzerinde kanal var ucreti ayda 100 dolari buluyor.oglum kullaniyor,bilgi sayara yukleme hakki varmis benim bilgi sayara yukledi,bende bedavadan izliyorum.foxtel pay tv fena degil cok seyler var,iki yil evveline kadar ingiliz premier maclarini veriyordu,her halde anlasma yapamadilar maclar baska sirkete gitti,land line faturasi icinde odenen fetch box diye bir kutu var net ile calisiyor,maclari burdan izliyorum baska programlar var, ayda 14 dolar verip netflix yuklettim,burdan iyi yabanci diziler ve filmler izliyorum....
..hatun turk dizileri ve yemek programlarini sever, daha evvelde bir kucuk laptopu tv ye baglayip net uzerinden izliyordu,bir muddet evvel mvideo shield diye kucuk bir kutu aldik 400 dolar filan net ile calisiyor,buna tum turk kanallari ve programlari yuklendi,hatun normal tv izler gibi istedigi programi izliyor,cok seyler yuklenebiliniyor, bien spor kanallari var turk maclarinida veriyormus ama turk futbolu ile pek ilgim kalmadi diye bilirim,bir takimda 10 yabanci futbolcu oynayinca benimde cim bom sevgisi bitti.
.....,her gun yeni programlar yapan app ler cikiyor tabi hepsi parali,galiba akilli televizyonlara yuklenebiliniyor,bu gunlerde britbox diye reklami yapiliyor ingiltere programlari...canak anten alicisini kaldirdik catida iki canak duruyor,dvd player vardi onuda kaldirdik artik bunlara ihtiyac kalmadi sayilir.

[sir.altan]

..australyada postaneler franchise dir,bir nevi bayilik gibi,postane isletenler siradan vatandasdir.postaneler her cesit fatura odemeyi kabul ederler,muhitin buyuklugune gore buyuk postane vardir icinde bir kac kisi calisir, kimide kari/koca isletir,bazi bankalarla isbirlikleri vardir para yatirilip para cekilir....postacilar kucuk motorsikletle dagitim yapiyorlardi,son bir yildir daha modern oldu yine akulu motor ustu naylonla kaplanmis,mektup ve kucuk paketleri dagitirlar,postanelerde bir dukkan gibidir, posta kartlarti satilir kucuk hediyelik esylar satilir.

.......australyada ev duvarlari ana caddeden 10 metre icerde olur,,,parsel siniri ile ana yol arasinda 3 metrelik bosluk vardir,caddenin bir tarafinda bu 3 metre bosluk icine beton bir metre eninde yurume yolu yapilir,buyuk caddelerde yolun her iki tarafinda kaldirim vardir,beton yurume yolu arsa sinirina yakin yapilir,geri kalan bosluk cimen olur guzel gorunur,bahce duvarindan ev temeline 7 metre mesafe olur.
..bir cok ev sahipleri evin onlerine duvar yaptirirlar,tugla duvar olur veya demir parmaklik gibi olur, on cephe tugla duvar 120 santimden yuksek olmaz ama duvarin ustune demir parmaklik yapilir.....evlerin arasindaki yan duvarlara fence deriz bu fence bahce duvarlari eskiden mevsim sarlarina uzun zaman dayanacak tahtalardan yapilirdi,hala isteyen tahta yapiyor,tahta fence olmazsa colorbond diye plastik kaplanmis hafif teneke paneller var 90x180 ebatlarinda olur,simdi daha ziyade millet colorbond fence kullanilyor daha dayanikli oluyor,,bahce duvarlari yapimi masrafi her iki komsu arasinda paylasilir.yan bahce duvarlari 180 santimi gecmez,turkiye usulu benim bahcem benim sinirim ben tugla duvar orecegim olmaz.tugla duvar on kisimlarda olur,yan bahce duvarlari geriden one dogru gelinir her iki ev hizasina gelince fence yuksekligi 120 santime iner,yani evin hizasindan yola kadar olan bolum 120 cm yi gecmez,evinden arabayla cikan komsu yolu rahatca gorsun diyedir.

[sir.altan]

.sydney buyuk sehirdir,muhit muhit buyuk carsilari vardir,carsilarda buyuk alis veris merkezleri olur,icinde gida marketleri,yiyecek giyecek mutfak esyalari berberler sinemalar filan olur,bu merkezlerin buyuk kat kat araba parklari vardir.....Birde mobilya,beyaz esyalar satan merkezler vardir, bunlara genellikle megacenter denir carsilarin disindadirlar,her cesit mobilya,beyaz esyalar,mutfak esyalari,elektrikle ilgili seyler avizler lambalar, oto parcacilari,halicilar filan bu mega centre lerde olurlar,bebe magazalari gibi,bu merkezlerinde genis oto parklari mevcuttur,bu mega centreler genellikle hafta sonlari is yaparlar hafta icinde musteri cok azdir.

15-20 yil evveline kadar her kosede bir nalburiye dukkani gormek mumkundu,simdiyse mumla aranir gibi oldular...Bunning diye bir sirket dev nalburiya magaza zincirleri acti,icinde yok yoktur,her 7-8 km de bir warehouse leri vardir.her cesit elektrikli aletler takimlar bulunur 15 dolarlik ucuz matkap vardir 400 dolarlik matkap vardir.kereste, cimento kum cakil..fideler cicekler tohumlar fidanlar,dedigim gibi yok yoktur. hatunla gittigimzi zaman hatun bahce cicek tarafina gider,bende tools kismina giderim isimiz bitince kasalarin onunde bulusuruz. ,birde cok eski bir sirket Mitre 10 diye nalburiye magazalari vardir,bunning kadar cesileri yoktur,sadece takim satan bir kac kucuk sirketde vardir ama her aradiginiz bulamazsiniz,her cesit boya bulunur, ne renk istiyorsaniz hemen karistirilip verilir.

....yine sydneyde iki merkez vardir dfo veya outlet denir,amerikanin bir cok sehirlerinde bu tip merkezler vardir,normal magazalara gore markali giyecekleri daha ucuza satarlar

[MySea]

@sir-altan Anladigim kadariyla Bunning buradaki Lowes ve Home Depot ayarinda bir store. Bizim eve cok yakinda Lowes var, biz de hemen hemen her haftasonu oradan birseyler aliyoruz. Bazen cicek, tohum, bazen tamir aleti, tahta, civi falan..

[sir.altan]

@MySea lowes ve home depot hemen hemen bunning ile ayni seyleri satiyorlar.bunning 1994 de faailyete gecmis,simdi 30.000 kadar eleman calistiriyormus.

[ahmetty]

Avustralya'da internet hızları ve fiyatları ne durumda? Yanılmıyorsam Türkiye'den az biraz iyi onun dışında Youtube'da da Avustralya'daki internet hızlarından veya gecikme sürelerinden (Ping) şikayet eden birçok kişi gördüm. Bunun en büyük sebebi Avustralya'nın coğrafı konumu fakat hükümet bunun için çalışmalar yapıyor mu?

Bir diğer sorum ise Electronic Store'lar hakkında. Avustralya'da Best Buy, Compusa (Aklıma gelince bir hüzünlenmedim değil) gibi zincir markalar bulunuyor mu? Beyaz eşya, oyun konsolu, bilgisayar temin etmek için hangi mağazalar genellikle tercih ediliyor?

[sir.altan]

@ahmetty
....benim evimde hizli internet var,land line telefon,fetch-box for app ler icin..internet ev telefonu ve alici kutu icin ayda 91,00 dolar oduyorum.internette problem olmuyor. 2-3 yil evvel yeni bir sisteme gecildi eski usul telefon kablosu filan kalmadi kucuk bir NBN Kutusu ile her sey halleniyor,kablo bir telefona bagli ama kendi evimde 3 tane kablosuz telefon var.
...Harvey-norman diye bir magaza zinciri var, cok buyuktur eski firmadir.yatak takimlari koltuk ev esyalari beyaz esyalar computerler kameralar her sey satarlar.
..sonra bing-lee diye magazalar vardir,genellikle beyaz esyalar,kamera computer satarlar...goodguys diye baska bir firma vardir bundada computer beyaz esyalar,elektronik olarak her sey bulunur...
...beyaz esya alirken arastirmak lazimdir biz buz dolabi bulursunuz,model numarasini alip arastirma yaparsiniz,kendim saat meraklisiyimdir, gecenlerde bir saat beyendim,normal fiati 279 dolar. her seyi sari olan hil figer marka,nette arastirdim, bir iki yerde indirim yapmislar 239 dolara satiyorlar,biraz daha arastirdim,nette satis yapan bir firma ordan hic bir sey almamistim..iconic sirketi olacak,ayni saati 209 dolara evime gonderdiler.

.....sydneyde bilgisayar yapan kucuk sirketler vardir normal bilgisayar icin,benimki eskimisti oyle yaptirdim,bunlardan birine gidip derdinizi anlatirsiniz bir kac gun icinde size bilgisayar yaparlar.you tube ye herkesler bir seyler yaziyor ve yukluyor ama ne kadar gercektir allah bilir.
......ticari isler bir nevi savastirlar,koca koca magazlar acilir ama bir kac yil gecmeden kaybolurlar, buyuk yatirimlar buyuk kaybettirirler....2009 yilinda hawaiiye gittim ala moana diye alis veris merkezi var, bir magaza vardi 3 katli her kati futbol sahasi gibi ne ararsan buluyorsun galiba ismi sears olacak, 2011 yilinda bir daha gittim baktim her seyde indirip yapmislar magaza bosaliyor
....internetten sikayet edeni gormedim kirsal bolgelerde olursa bir sey diyemem,bazen evde 3 kisi net kullaniyoruz,televizyon tamamen internete bagli,cocuklarimin cep telefonlari internete bagli,kendim ihtiyac duymadigim icin telefonuma internet baglatmadim,

..myer, BIG-W....target ,K-Mart gibi magazlar var bunlarda oyunlar filan satiliyor,kucuk elektronik seyler satiliyor genellikle giyecek uzerinedirler ama ucuz giyeceklerdir yani fazla kalite aranmiyan giyecekler.

[sir.altan]

okul ve tahsil.
.australyada bebeler 5 yasinda okula baslarlar ilk sinif kindergarten olur.ilk okuldan evvel preschool diye yuvalar vardir bebe haftada 2-3 gun buraya gider,goturulur,diger cocuklarla kaynasir,kagit karalarlar.
.ilkokul 5 yasinda baslar primary school denir yahut public school denir....ayni zamanda parali egitim veren disiplinli ozel okullar vardir,benim torunlar ozel okullara gidiyorlar,yillik cocuk basi 10.000$ filan tutuyor, daha baska ozel okullarda vardir onlarda biraz milyoner isi oluyor,ozel okullar public okullarina gore disiplinlidirler,kendi uniformalari vardir....
.ilk okul 6 yil surer,ondan sonra 4 yil orta okul vardir bunada secondary school denir,talebe isterse orta okulu bitirince tahsili birakir,bazi cocuklar orta okulu bitirdikten sonra bazi veya sevdikleri meslek dallarinda cirakliga baslarlar ciraklik 4 yila kadar surebilir,ciraklik ucretinin yarisini is sahibi yarisinida devlet oder,cirak kontrol altindadir hafta da bir gun koleje gidip degisik ders gorur.
....orta okuldan sonra lise baslar liseye high school denir lise 2 yildir,bu ulkede sinifta kalma yoktur,12 inci sinif lise son siniftir orta okul 10 uncu sinifta biter,lisede 12 inci sinifta yil sonuna dogru ekim veya kasim ayi olabilir,butun talebeler icin ayni gunde yazili imtihan yapilir,imtihan kagitlari degisik yerde belli ogretmenler tarafindan incelenip not verilir,yuksek not derecesine gore talebe iyi meslek sahibi olacak universiteye girebilir, doktorluk avukatlik bir iki sey daha yuksek puan isteyen istir,cocuk iyi puan almamissa isterse ayni sinifi tekrar edebilir.
,australyada cok universitede vardir ve dunyanin her yerinden okumak icin gelen talebeler olur,avrupadan cok olmaz zannediyorum,australya vatandasi veya devamli oturma musaadesi olan talebe universiteye baslar,mezun olana kadar hic bir ucret odemez, tabi defter kitap gibi masraflar haric,talebe mezun olup calismaya basladiktan sonra devlet yavas yavas parasini geri alir,ayni sekilde talebe universiteye basladi iki yil sonra birakti,bir is yerinde calismaya baslarsa devlet masrafini ister,
..baska sehirlerde okuyan uni talebeleri galiba yasam masraflarini kendileri karsilarlar.

[sir.altan]

driveway
.australyada eski evlerin cogunda arka bahcelerinde garaj bulunur,arsa musaitse evin sag veya sol tarafindan arka bahceye giris yolu olur,duruma gore bir arabalik veya daha genis olur. bu yoldan araba ile garaja girilir,bazi aileler garajlarini depo ve calisma atolyesi gibi yaparlar, driveway uzerine bir carport yaparlar araba en azindan ustu kapali bir yerde durur.

.....yeni yapilan evlerde arsalar kucuk oldugu icin arka bahceye gececek araba yolu yoktur,o zaman garaj ev ile birlikte yapilir on tarafta evin bir kismi garaj olur yani garaj evin icinde olur,garajin icinden de eve giris kapisida olabilir,bazilari iki arabalik garaj yaptirirlar bazilari tek arabalik,iki katli evlerdede aynidir, alt katin bir kismi garajdir,garajin ustunde salon veya yatak odasi olabilir.
.....komsu driveway de arabasina biner ise gider aksam gelince yine driveway a parkedip evine girer,bazen komsu yuzu gormek zordur.komsuluk bakimindan cok degisik kulturlu insanlarin yasadiklari muhitler tercih edilir, bir bolgede sadece arap asillilar yasiyorsa,veya vietnam asillilar, hindistanlilar yasiyorlarsa kacmak lazimdir, austrlayalilarin takma adlari aussie---- ozi dir, bazilari gocmenlere alisikdirlar komsuluk ederler bazilarida hala irkcidirlar gocmenlerle pek samimi olmak istemezler.

[sir.altan]

25 nisan.
Anzac day. 25 nisan australyanin tarihi bir gunudur,25 nisan 1915 de sabaha karsi australya ve yeni zellanda askerleri turkiyede gelibolu yarim adasina cikarma yaparlar,her yil ayni gunde geliboluda sabahleyin safak servisi yapilir,australya hukumeti kucuk bir toren yapar ve sehid olan askerlerini anar,australyanin her sehir ve kasabasinda 25 nisan sabahi sehitler icin dua edilir saygi durusu yapilir, sonra eski asker ve gazilerin gecit toreni olur.
..gecen sene bu gunlerde covit-19 kuvvetli gunlerini yasiyordu,toren yapilmadi, cogunlukla millet sabahin erken saatinde kapi onune cikip mum yaktilar ve saygi durusunde bulundular,resmi tatiller hafta sonuna gelirse pazartesi gunude tatil olur,ama bu defa pazartesi gununu tatil yapmadilar.
..anzac demek australyali ve yeni zellandali askerlerin olusturdugu birlik, o zaman kisaca anzac demisler oyle kalmis,
....gelibolu savasi australyalilarin ilk savaslaridir,bu savasda cok kayip vermislerdir ama bir millet ruhu dogmustur,turklerin ve australyalilarin kayiplari cok olmustur...canberra sehrinde buyuk bir savas muzesi vardir,gelibolu savasi panolarla canlandirilmistir.
.....ingilizler osmanlilarla savasmaya baslayinca australyadan asker istemisler,hukumet asker toplamis,gencler nasil kandilarsa korpe korpe delikanlilar gonullu olarak savasa gitmisler.once misira goturulmusler ordanda turkiyeye
.....bu cikarma gunlerini tarih olarak okuyunca insanin tuyleri diken diken olur,buyuk kayip kendi askerimizden olmustur,toplariyla tufekleriyle zirhlilariyla bogazi ,geliboluyu gecemeyen dusman askerleri kisa bir muddet sonra ellerini kollarini salliyarak turkiyeye girmislerdir, yani osmanli hukumeti kayitsiz sartsiz teslim olmayi kabul etmistir.....allah bir daha hic bir ulkeye boyle savaslar yasatmasin.
..galiba 24 nisanda ermenilerin protesta gunu, dunyanin her yerinde gosteri yaparlar,sydney basknsoloslugu onune gelip ,bagirip cagirilardi galiba 5-6 yildir vaz gectiler.

[sir.altan]

..australyanin tam ortasinda gobeginde pine gap diye bir yer vardir,amerikalilarla ortak yonetilen bir casusluk merkezidir, bir nevi dunyayi dinleme yeridir, bir yerde kuvvetli roket atilsa burda tesbit edilebilinir, denizler icinde gezinen denizaltilarin konusmalari dinlenir.yumurta gibi kapali kocaman kocaman radarlari vardir,yasak bolgedir,yabanci giremez.

.......Maralinga diye bir bolge vardir guney australya taraflarindadir,simdi bos bir arazidir, bazi kisimlari zannedersem tel orgu ile cevrilmistir.1956-1957 yillarinda ingiliz hukumeti burda atom bombasi denemeleri yapmis galiba 3 bomba patlatmis.daha sonra temizlenmis bir kismi aborgine kabilelere teslim edilmis,bir yerde okumustum atom bombasi patlamasiyla meydana gelen radyosyon 240,000 yil kaybolmazmis,bazen rusyada patliyan cernobil i dusunurum...

[MySea]

@sir-altan Sir, ben 1996 yazinda Canakkale'de bir plajda Avustralya'dan ziyarete gelen genclerle karsilasmistim. Hatta plajda bir cafe vardi, orada biraz muhabbet edip, bira icmistik. Her birisinin eski bir akrabasi (dedesi) orada savasmis ve bir daha geri donmemis.

[sir.altan]

....canakkale savasi cok aci bir savastir 9 ay surmustur,kar yagmur camur,askerler cukur siperlerde baslarini bile kaldiramiyorlar,hem muttefik kuvvetler ve osmanli tarafi askerlerinden toplam olarak 500,000 sehid verilmistir.gelibolu savasi australyalilar icin cok onemlidir,ilk savaslaridir.bir yerde centilmenler savasida denir.
..bazen dusundugum zaman harplerin cok korkunc oldugunu anlarim,savas oncesi vardir savas zamani vardir ve savas sonrasi vardir,,,basta bir kac komutan, hadi su cepheye 70.000 ,bir asker surun diyor, o 70.000 kisiden kim olur kim kalir kumandanin umurunda olmaz.
....gecenlerde elime bir kitap gecti adi aftermath...saddamdan sonraki irak,sunni ve siilerin bir birlerine katliam yapmalari,bir arada kardes kardes yasarlarken savas sonrasi bir birlerini girtlakliyorlar,,,,,